Starfsmenn Vegagerðarinnar á Ísafirði hafa skilað skýrslu um frumathugun á leiðavali um Ísafjörð, Vatnsfjörð, Eyrarfjall og Mjóafjörð í Ísafjarðardjúpi. Þar er mælt með að horft verði til leiðar yfir Mjóafjörð við Hrútey og um Skyrgeil. (1  Uppbygging vegar um Ísafjarðardjúp verður væntanlega á vegáætlun næstu tvö tímabil, þ.e. í 8 ár og er líklegt að þessi hluti verksins falli á lok þess tímabils vegna mikils kostnaðar. Næstu skref varðandi frekari athuganir eru að forhannabrú og veglínur og huga að mati á umhverfisáhrifum og skipulagsmeðferð. Hér á eftir fer skýrslan um forathugunina en hún er skrifuð af Gísla Eiríkssyni og Kristjáni Kristjánssyni. Núverandi staða Aðalvegurinn, Djúpvegurinn, liggur úr Ísafjarðarbotni yfir Eyrarfjall niður í Mjóafjarðarbotn og út með Mjóafirði að vestan.  Þessi leið er farin á sumrin. Vegurinn yfir fjallið er mjög lélegur og ónothæfur að vetri til. Hæst á fjallinu er vegurinn í 360 m hæð. Á veturna er farið með sjó út með Ísafirði að vestan, um Reykjafjörð og Vatnsfjörð og fyrir Vatnsfjarðarnes. Þessi leið er um 35 km lengri, en öll á láglendi. Þrír kostir eru fyrir hendi.

Ísafjörður, Vatnsfjörður,  Eyrarfjall og Mjóifjörður (X)

2. Byggja brú á Mjóafjörð við Hrútey og hafa leiðina um Vatnsfjörð og Vatnsfjarðarnes allt árið (M). Afbrigði af henni er að
fara um Skyrgeil (MS).

3. Óbreytt fyrirkomulag, sumarveg yfir Eyrarfjall og vetrarleið fyrir Vatnsfjarðarnes (Óbr.).  Ekkert er fjallað um þennan
möguleika hér, enda ekki talinn koma til greina.

Fyrri tveir kostirnir verða nú bornir saman, það er vegakerfið frá núverandi vegamótum Vatnsfjarðarvegar og Djúpvegar í
Ísafirði, skammt innan við Eyri, að Hörtná, sem er nokkuð innan við Látra í Mjóafirði, sjá kort.

Yfir Eyrarfjall (E),

Vegurinn yfir Eyrarfjall er nú 11,25 km. en hann mun lengjast. Vegna mikils bratta á núverandi vegi þarf að gera fleiri sneiðinga
upp úr Ísafirðinum, beygjurnar á milli sneiðinganna verða krappar. Mjóafjarðarmegin er gert ráð fyrir svipaðri leið og nú. Til
greina kemur að fækka sneiðingum og lengja þá í staðinn, en það skiptir litlu máli. Neðan til liggur vegurinn um viðkvæmt land
og miklar breytingar valda því spjöllum á því. Reiknað er með 12,75 km löngum vegi með meðallangshalla 5,5 %.  Margar
brekkur sérstaklega Ísafjarðarmegin yrðu mun brattari, líklega 8%.

Nýjar brýr þarf á Botnsá, Heydalsá og Gljúfurá. Nauðsynlegt er að færa veginn um Botnshlíð, en það hefur í för með sér
töluverðar bergskeringar og rofvarnir. Gert er ráð fyrir að nýju brýrnar á Botnsá og Heydalsá komi fram á leirur. Rofverja þarf
vegkaflana um leirurnar. Kaflinn frá Heydalsá að Hörtná verður og dýr í uppbyggingu, lítið sem ekkert nýtist af núverandi vegi.
Styttingar vegna nýrra brúa á Botnsá og Heydalsá eru áætlaðar 1,66 km og styttist kaflinn, frá vegamótum í Mjóafjarðarbotni
að Hörtná úr 14,82 km í 13,16 km.

Sé þessi leið valin þarf að ljúka við lagningu Vatnsfjarðarvegar fyrir innan Bjarnastaði og frá Svansvík að Reykjafirði.
Kostnaður við það er talinn með í heildarkostnaði við þessa leið.

Kostnaður/lengd . . . .  km . . . . . m.kr.

1. Yfir Eyrarfjall . . . . . 12,7 . . . ..311

2. Botn - Hörtná . . . . .13,2 . . . . 337

Vatnsfjarðarvegur . .  . . . . . . . .  101
                                   ___________
samtals .  . . . . . . . .. 25,9  . . . .749

Snjómokstur yfir fjallið er dýr miðað við snjómokstur á láglendi, bæði er um að ræða fleiri vikur ári og meiri snjó. Gera þarf ráð
fyrir aðstöðu fyrir menn og tæki við fjallið. Fjallvegir eru að ýmsu öðru leyti dýrari í rekstri en láglendisvegir.

Vegfarendum er stefnt í meiri hættu með fjallvegi heldur en með vegi á láglendi. Vitað er um a.m.k. fimm dauðsföll á
Vestfjörðum á tveimur áratugum þar sem menn hafa orðið úti, tvö á Klettshálsi, tvö í Lágadal á Steingrímsfjarðarheiði og eitt í
Hestfirði. Dauðsfallið í Hestfirði var áður en Djúpvegurinn var opnaður, þ.e. maðurinn festi bíl sinn, og varð úti á leið sinni,
gangandi, þaðan að Hvítanesi. Oft hefur legið við slysum í annan tíma.

Yfir Mjóafjörð (M)

Utarlega í Mjóafirði er eyjan Hrútey. Austan við hana er mjótt og djúpt sund, en vestan við hana er breiðara sund og grynnra.
Hugmyndin er að brúa mjóa sundið með 90 m langri brú, en fylla í það breiðara. Lausleg athugun bendir til, að vatnsskipti og
sjávarföll myndu haldast svo til óbreytt innan brúar, með þessari tilhögun.

Kaflinn frá vegamótunum innan Eyrar og út fyrir Bjarnastaði verður að færast fram í fjöruna á köflum. Búið er að velja nýja línu
frá Eyri að Reykjanesvegi og byggja hluta þess kafla í vegflokki D. Gert er ráð fyrir að fara framan við Svansvíkurbæinn eftir
túninu og í fjörunni utan við bæinn. Frekar dýr vegagerð verður um Reykjafjörð, smíða þarf nýja brú á Fjarðarhornsá fram á
leirunni. Frá Reykjafirði í Vatnsfjörð yrði veginum lítið breytt. Nýja brú þarf á Vatnsfjarðarós.

Sé farið alveg fyrir Vatnsfjarðarnes lengist leiðin um 8 km miðað við Eyrarfjall. Hægt er að fara um skarð frá Skálavík yfir í
Vatnsfjörð sem heitir Skyrgeil. Upp úr Vatnsfirðinum er allgott vegarstæði, en bratt er Skálavíkurmegin og víða klappir,
sneiðingur þar verður áberandi. Þetta er 4 km styttra, en fara alveg út fyrir Vatnsfjarðarnesið. Hæðin í skarðinu er 140 m, sem
má bera saman við Kambsnes 115 m, Stikuháls 190 m og jarðgangamunna frá 140 upp í 180 m hæð. Leiðin yfir Skyrgeil er
aðeins dýrari en fyrir nesið, en lagt hefur verið á það arðsemismat og er engin spurning, að hagkvæmara er að fara um Skyrgeil.
Eini ókosturinn er hæðin og brekkur að vetri til. Í erfiðu tíðarfari verður þó alltaf hægt að fara út fyrir nesið, 4 km krók, en það
er snjólétt leið. Þó þarf að lagfæra einn snjóastað. Niðurstaðan er því sú, að sé farið yfir Mjóafjörð og um Vatnsfjörð eigi að
fara yfir Skyrgeil. Sú leið er kölluð (MS)

Miðað við þessa leið er gert ráð fyrir að vegurinn yfir Eyrarfjall leggist af og vegurinn fyrir Mjóafjörð verður innansveitarvegur.
Ekkert þarf að lagfæra hann til þess.

Kostnaður/lengd . . . . . . . . . . km . . . . m.kr.

1. Eyri - Reykjanes . . . . . . . . 13,2  . . . .152

2. Reykjanes - Skálavík . . . . . 14,9 . . . . 220

Skálavík - Hörtná . .  . . . . . . . . 1,8 . . . . 287
                                               ____________
.     .     .     .     .     Samtals  29,7 . . . .  659

Leiðin frá Eyri í Ísafirði út í Skötufjörð verður mjög auðveld í rekstri og snjólétt. Menn frá Ísafirði geta að öðru jöfnu mokað inn
í Ögur og menn frá Hólmavík inn í Ísafjörð. Vörubíll þyrfti að vera einhversstaðar á leiðinni á milli. Hann getur verið hvar sem er,
t.d. í Reykjanesi og enga sérstaka aðstöðu þarf fyrir hann.

Samanburður

Vegalengd.  Leiðin (MS) um Vatnsfjörð, Skyrgeil og yfir Mjóafjörð er 4 km lengri en um Eyrarfjall (E).

Umhverfismál.  Nýr vegur mun lítil áhrif hafa á dýralíf hvar sem farið verður, líklega yrði það helst á leirum í botni Mjóafjarðar.
Meiri gróðurskemmdir yrðu á leiðinni yfir Eyrarfjall. Vegarkaflar eru mismunandi áberandi í landslagi, sneiðingur upp í
Skyrgeilina Mjóafjarðarmegin yrði áberandi og auðvitað fylling og brú við Hrútey. Vegur í Mjóafjarðarbotn og upp í brekkurnar
fyrir ofan Kleifarkot yrði áberandi í landslagi.

Áhrif á byggð á svæðinu. Hún er raunar mjög lítil.  Eins og er, er fólk á þremur bæjum í Mjóafirði, Hörgshlíð, Heydal og
Eyri.  Þó er aðeins "búið" í Heydal. Litlu máli skiptir þó þessir bæir verði ekki við aðalveginn, þeir eru samt sem áður í
þolanlegu vegasambandi. Sumarbústaðabyggð er nokkur í Heydal og víðar í Mjóafirði en fyrir hana skiptir þetta engu máli.
Söluskálinn mun líklega leggjast af í Heydal, en hægt er að flytja hann að aðalveginum.  Fyrir bæi í Vatnsfirði og nágrenni skiptir
engu máli hvor leiðin er valin. Fjarlægðir á milli bæja í Súðavíkurhreppi styttast miðað við leið (MS). Til dæmis styttist um 28
km frá Reykjafirði að Strandseljum.  Sumarleiðin færist mun nær Reykjanesi og skapast því auknir möguleikar á hótelhaldi þar
eða annarri starfsemi.  Leið MS verður því að teljast jákvæð fyrir þá litlu byggð sem er á svæðinu. Mjóifjörður lokast fyrir
siglingum. Þar mun hafa verið stunduð smávægileg rækjuveiði, sem skiptir ekki máli. Leiðin getur þó orðið fær hraðbátum, sem
sæta sjávarföllum.

Vetrarferðir. Fyrir vetrarferðir er leiðin með sjónum miklu betri. Leið sem helst opin af sjálfsdáðum er alltaf betri en leið sem er
mokuð, sama hve menn leggja mikið í þjónustuna. Ólíklegt er að leiðinni verði haldið opinni allan sólarhringnn í bráð. Dæmi má
taka um bíl, sem kemur yfir Steingrímsfjarðarheiði um kvöldmat á leið vestur, hann kemst þá áfram, a.m.k. út í Skötufjörð.
Hugsanlegt væri að halda leiðinni úr Skötufirði út í Súðavík opinni lengur, ef þörf væri á. Leiðin yfir Mjóafjörð (M) er örugglega
betri en jafnvel þótt þurfi að fara krókinn fyrir nesið og sú leið sé 8 km lengri en leiðin um Eyrarfjall (E). Gert er ráð fyri 5 m.kr.
meiri snjómoksturskostnaði á ári við leið (E) en (MS).

Kostnaður. Kostnaður við nýlögn er talinn 90 m.kr. lægri á leið (MS) en (E). Kostnaður við endurbætur á Vatnsfjarðarvegi er
þá með talinn.

Viðhaldskostnaður er lægri á leið (MS), vegakefið er styttra og snjómoksturskostnaður minni, þótt aðalvegurinn sé aðeins
lengri. Reiknað til núvirðis miðað við 30 ára afskriftartíma, 5 % vexti og 2 % aukningu umferðar á ári, er mismunurinn metinn á
91 m.kr.  Meiri snjómoksturskostnaður við leið (E), 5 m.kr. á ári er inni í þeirri tölu.

Kostnaður umferðarinnar hefur verið metinn á báðum vegakerfunum. Leið (MS) er ódýrari og munar þar um 29 m.kr. reiknað
til núvirðis miðað við sömu forsendur og áður.

Kostnaðarmunur á leiðunum færður til núvirðis er þá sem hér segir, leið (MS) í hag.

. . . . . . . . . . . . . . . . Nýlögn . . . . 90 m.kr.

. . . . . . . . . . .viðhald/rekstur . . . . 91 m.kr.

. . . . . . . .umferðarkostnaður . . . . 29 m.kr.
                                                _________
                                      Samtals 210 m.kr.

Sé Djúpvegurinn eingöngu skoðaður en Vatnsfjarðvegi sleppt í kosti (E) og "Mjóafjarðarvegi" í kosti (MS) fæst aðeins önnur
niðurstaða. Áfram reiknað þannig að + í töflunni er leið (MS) í hag.

 . . . . . . . . . . . . .   Nýlögn . . . .  - 10 m.kr.

. . . . . . . . . viðhald/rekstur .  . .  + 43 m.kr.

. . . . . . umferðarkostnaður . . . .  - 44 m.kr.
                                                    ________
. . . . . . . . . . . . . . . .    Samtals - 11 m.kr.

Skýringarnar á þessum mismun er að nýbyggingarkostnaður er áætlaður 101 mkr. á Vatnsfjarðarvegi en enginn á
"Mjóafjarðarvegi". Rekstrarkostnaður er áfram lægri á leið (MS), munar þar mest um snjómoksturskostnað. Umferð er álitin
meiri á Vatnsfjarðarvegi en "Mjóafjarðarvegi" og hann er einnig lengri. Aðalleiðin um Djúpveg er 4 km lengri í tilfelli (MS) þótt
aðeins þurfi að klifra upp í 140 m. hæð, en ekki 360 m. hæð og fara um krappar beygjur. Aksturskostnaður umferðarinnar
verður því meiri á leiðinni yfir Mjóafjörð.

Í fyrra dæminu eru útvegunum líklega gefið of mikið vægi, en fráleitt er að taka ekkert tillit til þeirra eins og gert er í síðara
dæminu. Meðaltalið gæti verið skynsamlegt.

Niðurstaða

Að þessu öllu athuguðu er hér mælt með leið um Vatnsfjörð, Skyrgeil og yfir Mjóafjörð við Hrútey.

Kostnaðarathuganir benda til að sú leið sé hagkvæmari, út frá almennum forsendum er hún betri og öruggari.

Hér er um forathugun að ræða. Komi í ljós við frekari athugun að einhverjar forsendur reynast rangar þarf að endurmeta
stöðuna.

1)  Í 24. tbl./97 Framkvæmdafrétta birtist svohljóðandi leiðrétting: "Í Framkvæmdafréttum 5. tbl. þessa árs var grein um
mögulega vegagerð yfir Mjóafjörð í Ísafjarðardjúpi.  Það var sagt að vegurinn færi yfir Skyrgeil á milli Vatnsfjarðar og
Mjóafjarðar.  Séra Baldur Vilhelmsson í Vatnsfirði hefur nú leiðrétt þetta og bent á að leiðin heiti Vatnsfjarðarháls en Skyrgeil
sé nokkru sunnar.  Skyrgeil er ranglega merkt á kort á þessum stað."
(Kort það sem birtist á þessari heimasíðu hefur verið leiðrétt með hliðsjón af þessu).
 
 

Til baka

Upp

Forsíða - Um vefinn - Almennt - Annáll - Vegalengdir - Valkostir - Byggð - Vetrarumferð - Ferjur - Jarðgöng - Kostnaður - Afstaða  - Ýmislegt - Fréttir - Stuðningur

Uppfært 15.04.2000