|
Annáll samgangna á Íslandi og Vestfjörðum 1901-1975 1902 Notkun véla hefst fyrst í fiskibátum og trillum og í kjölfarið vélvæddist bátafloti landsmanna á skömmum tíma. Fyrsti fiskibáturinn, sem sigldi hérlendis fyrir eign vélarafli var sexæringur sem í var sett tveggja hestafla dönsk Möllerupsvél. Fór báturinn, sem bar nafnið Stanley og var í eigu Sophusar J. Nielsen, verslunarstjóra, og Árna Gíslasonar, formanns, í sína fyrstu ferð 25. nóvember og var farið frá Ísafirði út í Hnífsdal. 1) 1) Jón Þ.
Þór: Saga Ísafjarðar og Eyrarhrepps III.
bindi bls. 31 og áfr. Útgefandi Sögufélag
Ísfirðinga 1988.
1904 Þegar Ásgeir litli hætti áætlunarferðunum, var fengið til þeirra skip, sem Guðrún nefndist og Pétur M. Bjarnason hafði þá nýlega keypt af N. Pedersen, sem smíðaði það á Ísafirði. Áður hafði það verið notað við skarkolaveiðar á Önundarfirði. Rekstri þeirra báta sem sinntu flutningum um Djúpið og nálægar slóðir fyrstu áratugina var þannig fyrir komið að eigendur þeirra önnuðust sjálfir útgerð þeirra, en nutu til þess styrks úr sýslusjóði.
1905 Þar sem djúpbáturinn Guðrún reyndist ekki nógu vel lét sýslunefnd hefja rekstur á 40 smálesta tréskipi með gufuvél, Tóta, sem tveir einstaklingar höfðu keypt í Noregi og var ætlað að sinna Djúpferðum árið um kring. 1907 Vegalög samþykkt 22. nóvember. Í þeim var m.a. ákveðið að hér skyldi vera vinstri umferð. Það var einkum gert vegna ríðandi kvenfólks sem notaði söðla og sat með báða fætur á vinstri síðu hestsins. Ekki var skipt í hægri umferð fyrr en 26. maí 1968. Vélbáturinn Tóti strandar við Dvergastein í Álftafirði (X) 1907 og eyðileggst. Þá tók Guðrún, sem nú hafði verið stækkuð, við hlutverki hans og hélt ferðum áfram uns vélskipið Bragi leysti hana af hólmi. 1913 Það var ekki fyrr en árið 1913 sem fluttur var inn bíll sem segja má að ryddi brautina fyrir vaxandi straumi bíla til landsins. Fordbíll Sveins Oddssonar prentara var opinn blæjubíll, einn hinn margfrægu T-Forda sem Henry Ford komst upp á lag með að framleiða ódýrt og hratt fyrir tilstilli færibandsins. Í september 1913 kom annar Ford og skömmu síðar fyrsti Overlandbíllinn, en þeir bílar áttu eftir að veita Fordunum harða samkeppni næstu árin. En Fordinn hafði forskot lengi framan af og árið 1914 var fyrsti Ford vörubíllinn fluttur inn. Fram til 1920 fjölgaði bílum umtalsvert og það ár höfðu 170 bílar verið fluttir til landsins, flestir af gerðunum Ford og Overland, en meðal annarra tegunda má nefna Maxwell, Saxon, Chevrolet og Buick. (1 (1 Sjá á heimasíðu Fornbílaklúbbsins, ágrip af bílasögu Íslendinga (X)
1917 Hlutafélagið Djúpbáturinn var stofnað 21. apríl 1917. Markmið félagsins var "að halda uppi póstferðum, vöru- og farþegaflutningi um Ísafjarðardjúp og Vestfirði." Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta 1936. Fyrsta bifreiðaskoðunin á Íslandi fór fram í september. 1919 Fyrsta banaslys af völdum bifreiðar á Íslandi varð í júní 1919 þegar keyrt var á aldraða konu í Reykjavík.
1920 1. janúar Veðurstofa Íslands stofnuð. Þá tóku Íslendingar við umsjón veðurathugana af Dönum. Fyrstu árin var hún deild í Löggildingarstofunni en þegar Löggildingarstofan var lögð niður í ársbyrjun 1925 varð Veðurstofan sjálfstæð stofnun og árið eftir voru sett lög um Veðurstofu Íslands. (1 Fyrsta banaslysið í flugi þegar flugvél hlekktist á í Reykjavík og 10 ára stúlka bíður bana. Fyrsta bifreiðin, fólksbíll af Fordgerð, kemur til Ísafjarðar, en er í notkun aðeins eitt sumar, eigandi var Tryggvi Samúelsson. 1) Vefsíða
Veðurstofunnar (X)
1921 Annar bíll, Ford -T með palli og tveimur sætum fram í , fyrir ökumann og einn farþega, kemur til Ísafjarðar. Eigandi var Sigmundur Sæmundsson (faðir Sæmundar sérleyfishafa í Borgarnesi). Sigmundur fékk fljótlega aðra bifreið og árið 1925 eignaðist hann fólksbifreið af Chevroletgerð. Skömmu síðar stofnaði hann Bifreiðastöð Ísafjarðar og átti þá fjóra bíla. 1924 2. ágúst lenti fyrsta flugvélin hérlendis sem flogið var yfir hafið frá útlöndum. Flogið var frá Orkneyjum og lent hjá Höfn í Hornafirði. Vélin var í hópi fjögurra bandarískra flugvéla sem fljúga skyldu kringum jörðina. 1925 Veganefnd lætur vinna að umfangsmiklum viðgerðum á veginum út í Hnífsdal og mátti heita sæmilega greiðfært á bifreiðum milli Ísafjarðar og Hnífsdals þegar þeim lauk og voru þá hafnar áætlunarferðir milli þessara tveggja staða, ein ferð á dag. Auk þessa stóð á sama tíma yfir vinna við lagningu Seljalandsvegar. Vélskipið Bragi strandar. 1926 Lagður vegur niður í Suðurtanga, að malarnámi Ísafjarðar þar. Sama ár bættust tvær bifreiðar í flota íbúa Ísafjarðar, báðar af Buickgerð. Skyldutrygging bifreiða tekin upp. 1928 2. maí Flugfélag Íslands var á ný stofnað í Reykjavík undir forystu dr. Alexanders Jóhannessonar. Leigði félagið þýska sjóflugvél af gerðinni Junkers, sem nefndist Súlan og síðar aðra sams konar, sem nefndist Veiðibjallan. Vélar þessar tóku fimm farþega, voru með 230 hestafla hreyfil og gátu flogið samfellt 4 1/2 tíma. Vegna hás leigugjalds og ýmissa erfiðleika hætti félagið starfsemi 1931. Flugvél lenti í fyrsta sinn 4. júní þetta ár á Ísafirði, n.tt. í Prestabugt en hélt síðan inn Sundin, inn á Poll eftir tæplega tveggja tíma flug frá Reykjavík. 3. júlí þetta ár var í fyrsta skipti flogið með farþega milli Reykjavíkur og Ísafjarðar, og var farþeginn Þórbergur Þórðarson, rithöfundur. Fyrsta sinn farið á bifreið yfir Laxárdalsheiði, frá Hrútafirði í Dali, en gamall kerruvegur var lagður frá Hrútafirði upp á heiði 1906 og var víðast farið eftir rudda hestaveginum. Í bifreiðinni voru Jónatan Þorsteinsson kaupmaður úr Reykjavík og Þorkell Teitsson símastjóri úr Borgarnesi. 1929 Skipaútgerð ríkisins stofnuð 27. desember. Skipaútgerðin tók leiðakerfi Eimskipafélagsins í arf og var því haldið óbreyttu þar til e/s Súðin kom í apríl 1930 (e/s Esjan I var eina skipið). Siglt var hringferð um landið, annað hvort austur eða vestur fyrir út frá Reykjavík. Fyrsta viðkomuhöfnin var því annað hvort Arnarstapi eða Hellissandur eða Vestamannaeyjar. Með tilkomu Súðarinnar gat Esjan oft farið í svokallaðar hraðferðir en Súðin þræddi hins vegar allar smábátahafnir. Súðin var því 15 - 20 daga í ferð en Esjan 10 - 15 daga. Leiðakerfið breyttist síðan með breyttum lífsháttum. 1) 1)
Jóhannes Hraunfjörð Karlsson, sagnfræðingur.
M.a. byggt á ritgerð til B.A prófs í sagnfræði,
október 1994: Sundrung og hagræðing. Skipaútgerð
ríksins
1935 Fyrst farið á bifreið yfir Steingrímsfjarðarheiði. Bræðurnir Finnur og Magnús Magnússynir og Þórir Bjarnason fóru þessa ferð á gamalli Ford-T bifreið. 1) Frásögn
af þessari ferð birtist í ársriti Útivistar
(X)
1982, bls. 75-82.
1) Sjá frásögn
í Vestra 5. tbl. 4. árg. 1998 eftir Hafliða Magnússon
1943 Fagranes, 70 brúttórúmlesta skip smíðað í Noregi 1934, hefur áætlunarferðir um Ísafjarðardjúp. Skipið var keypt frá Akranesi, en þar hafði það verið í póstflutningum.
1947 Vegur ruddur inn Súðavíkurhlíð, inn að Arnarneshamri.
Fyrst farið yfir Þingmannaheiði á bíl og gerði það Guðmundur Jónasson. Framkvæmdum haldið áfram við veginn um Óshlíð og fór fyrsta bifreiðin um hana 12. október.
1954 Rannsökuð leið af Þingmannaheiði um háfjöll allt til Dynjandisheiðar og þaðan um Kirkjubólsdal niður í Mosdal í Arnarfirði. Niðurstaða þeirrar rannsóknar varð sú, að nyrðri hluti leiðarinnar, um Dynjandisheiði til Arnarfjarðar, reyndist fær leið, en á syðri hluta leiðarinnar, sem hærra liggur, voru ófærar stórurðir og þar lágu svo miklar fannir í ágústmánuði að fara mátti yfir allar ár, sem þarna renna á snjóbrúm, m.a. Vatnsfjarðará.
19591959
1962 Flugvöllur opnaður á Ísafirði. Má segja að í framhaldinu af því og opnun Patreksfjarðarflugvallar 1965 hafi flugsamgöngur tekið við sem helsti ferðamáti Vestfirðinga milli landshluta í stað sjóferða.
1965 Nýr flugvöllur tekinn í notkun við Patreksfjörð. 1965 - 1967 Rannsóknir á möguleikum á jarðgöngum efst á Breiðadalsheiði samkvæmt Vestfjarðaáætlun. Fólust þær m.a. í landmælingum, kortlagning jarðlaga, auk þess sem tvær holur, 78 og 50 metra djúpar, voru boraðar. Að rannsóknunum loknum var gerð tillaga um legu ganganna. Var suðurmunni þeirra áætlaður í 515 metra hæð en norðurmunninn í rúmlega 540 metra hæð. Heildarlengd ganganna skyldi vera um 530 metrar með tveimur útskotum. 1967 Fyrstu löngu jarðgöngin í Íslandi, Strákagöng, 840 metrar, sem eru síðasti spölurinn á þjóðveginum til Siglufjarðar opnuð til umferðar. 1967 Reynslusprengingar vegna fyrirhugaðra jarðganga á Breiðadalsheiði. Bergið í skeringunum reyndist mjög sprungið og losaralegt. Í framhaldinu var síðan ákveðið að ekki kæmi til greina að huga frekar að tveggja akreina göngum við þessar aðstæður og frekari áform lögð til hliðar til frekari íhugunar. 1969 Þingmannaheiði aflögð. Nýr vegur með sjó af Eiði í Vattarfirði í Vatnsfjörð tekur við. 1975 Nýr vegur opnaður milli Ögurs og Álftafjarðar. Þar með var kominn akfær vegur milli Reykjavíkur og Ísafjarðar um Ísafjarðardjúp.
Uppfært 25.04.2000. |
.
