Sveitarfélögin í Barðastrandarsýslu og Dalasýslu, Vesturbyggð, Tálknafjarðarhreppur, Reykhólahreppur, Dalabyggð og Saurbæjarhreppur, hafa myndað samstarfshóp til að vinna að sameiginlegum hagsmunamálum þeirra er snerta vegagerð.

Í heild sinni hafa þessi sveitarfélög verið skilgreind sem jaðarsvæði, byggðir sem eiga verulega undir högg að sækja.  Byggðaþróunin undanfarin ár hefur verið mjög neikvæð, íbúum hefur fækkað verulega og atvinnustarfsemi er mjög einsleit.  Þrátt fyrir þetta er sóknarhugur í íbúunum og fullur vilji til að snúa þessari þróun við.  Sóknarfæri eru all mörg, ekki síst í ferðaþjónustu, en einnig í hinum hefðbundnu atvinnugreinum sem fyrir eru.

Það er grundvallaratriði, og forsenda þess að þessi sveitarfélög geti snúið vörn í sókn, að ríkisvaldið búi þeim sömu skilyrði til þess að hjálpa sér sjálf og flestum öðrum sveitarfélögum eru búin.  Traustar samgöngur eru hornsteinn allra framfara.  Vestfjarðavegur uppbyggður sem heilsárs vegur er forsenda þess að framtíð sveitarfélaganna verði tryggð.

Fyrstu og brýnustu skrefin sem þarf að stíga eru:

1.   Vorið 2000 verði vegur um Bröttubrekku, um ll,5 km., boðinn út í einu
lagi.
2.    Vorið 2001 verði vegur um Klettsháls, frá Vattarnesi að Múla í Kollafirði,
22-25 km., boðinn út í einu lagi.
3. Haustið 2000 verði Vestfjarðavegur milli Brjánslækjar í Vesturbyggð og Bjarkalundar í Reykhólahreppi settur á snjómokstursáætlun þrjá daga í viku.
4. Árin 2000-2002 verði unnið að rannsóknum á mögulegum vegstæðum frá Skálanesi að gatnamótum Vestfjarðavegar og Reykhólasveitarvegar, þ.m.t. jarðgöngum undir Þorskafjörð, með það fyrir augum að bjóða leiðina í heild sinni út vorið 2003.

Vestfjarðavegur frá hringveginum við Dalsmynni í Norðurárdal og Barða-strandarvegur frá Flókalundi í Vatnsfirði til Patreksfjarðar og Bíldudalsvegur til Tálknafjarðar er sú þjóðbraut sem tengir sveitarfélögin innbyrðis og er lífæð þeirra við þjóðvegakerfi landsins.

Frá Dalsmynni til Tálknafjarðar er þessi leið alls 298 km.  Á leiðinni eru u.þ.b. 35 brýr, þar af 33 eða 94,3% einbreiðar.  Malarvegir eru 161 km. eða 54,1% leiðar-innar, vegir með einbreiðu slitlagi eru 65 km. eða 21,8% leiðarinnar og vegir með fullum burði og tvíbreiðu slitlagi eru 72 km. eða einungis 24,1% leiðarinnar.  Um 60 km. um miðbik leiðarinnar eru alls ekki á snjómokstursáætlun og njóta engrar vetrarþjónustu og einungis 2-3 daga mokstur er á stórum hluta leiðarinnar að öðru leyti.
Íbúafjöldi þessara sveitarfélaga er um 2700.  Fullyrða má að slíkur mannfjöldi búi hvergi annars staðar á landinu við jafn frumstæðar vegasamgöngur.  Sveitarfélögin líta ekki á Breiðafjarðarferju, sem framtíðarlausn á sínum samgöngumálum, enda fullnægir hún hvorki þörfum íbúanna né atvinnulífsins.

Sveitarfélögin vilja með bréfi þessu setja fram þá sanngirniskröfu  til samgönguráðherra og alþingismanna, að við gerð nýrrar vegaáætlunar nú, verði tryggt að brýnustu frumþörfum þeirra í vegagerð og þjónustu verði fullnægt fyrir árslok 2002, og að á sama tíma verði gerðar nauðsynlegar rannsóknir og hönnunarvinna unnin svo tryggt verði að halda megi rakleitt áfram uppbyggingunni árið 2003.

Þeirri aðgerðaáætlun sem hér er sett fram er ætlað að tryggja að þessi landshluti geti raunverulega orðið hluti af nýju norðvestur- kjördæmi við kosningar til Alþingis vorið 2003, í stað þess sem við blasir að verða hornreka.

Ætlunin er að vinna aðgerðaáætlun til lengri tíma, en að þessu sinni eru aðeins sett fram þau forgangs verkefni sem vinna þarf í vegagerð á næstu misserum til þess að uppfylla brýnustu þarfir þessara byggða í vegasamgöngum.

Um er að ræða fjögur verk, sem flokkuð eru í þrjá flokka, nýbyggingar vega, vetrarþjónustu og rannsóknar og hönnunarvinnu.
 

Nýbyggingar vega:

1.    Vorið 2000 verði vegur um Bröttubrekku, um ll,5 km., boðinn út í einu lagi.
2.    Vorið 2001 verði vegur um Klettsháls, frá Vattarnesi að Múla í Kollafirði, 22-25 km., boðinn út í einu lagi.
 

Greinargerð:

Vísað er til bréfs oddvita og sveitarstjóra Dalabyggðar til samgönguráðherra frá 18. febrúar sl. hvað Bröttubrekku varðar, en því til frekari stuðnings er bent á að þessi vegagerð er einnig brýnt hagsmunamál fyrir íbúa allra hinna sveitarfélaganna sem vestar eru.

Að lokinni vegagerð í Vattarfirði (2,1 km.), sem fyrirhuguð er á þessu ári, er Klettsháls helsti farartálminn á þessari leið.  Ljóst er að miklu hagkvæmara er að bjóða út vegagerð eins og um Bröttubrekku og Klettsháls í einu lagi, enda slíkt nú orðið tíðkað víða, t.d. með Fróðárheiði (12,2 km.), Vatnaheiðarveg (16,3 km.), Djúpveg í Ísafirði (16,1 km.) og Þverárfjallsveg á Skaga (12,0 km.) svo nýleg dæmi séu tekin.

Sá er þó stórkostlegur munur á veginum um Klettsháls og öðrum tilgreindum dæmum, að þar er um að ræða þjóðveg sem er lífæð heilla byggðarlaga sem nú nýtur engrar vetrarþjónustu og er þar að auki eina vegasamband byggðanna við hringveginn, ekki er hægt að leggja lykkju á leið sína um aðra vegi.

Vetrarþjónusta:

3. Haustið 2000 verði Vestfjarðavegur milli Brjánslækjar í Vesturbyggð og Bjarkalundar í Reykhólahreppi settur á snjómokstursáætlun þrjá daga í viku.

Greinargerð:

Ítrekuð er áskorun bæjarstjórnar Vesturbyggðar og hreppsnefnda Tálknafjarðarhrepps og Reykhólahrepps til samgönguráðherra og þingmanna Vestfjarða frá því í janúar sl. um að setja þessa leið á snjómokstursáætlun.

Veðurstöð sem Vegagerðin kom upp á Klettshálsi sl. haust, sýnir að þar eru veður ekki eins válynd og menn höfðu ímyndað sér, og umferð um Klettsháls er meiri en talið var.

Íbúar í Vesturbyggð og Tálknafirði vilja ferðast um vegi, þeir vilja geta ráðið ferðatíma sínum sjálfir  og ferðast eins oft og eins ódýrt og kostur er, líkt og flestir landsmenn.  Fjögurra manna fjölskylda á venjulegum fólksbíl borgar kr. 7.000 fyrir 3 klst. siglingu yfir Breiðafjörð og aðrar kr. 7.000 til að komast til baka,  sem er umtalsvert meiri ferðakostnaður en að aka báðar leiðir á eigin bíl, og ferðatíminn verður mun styttri og sjóveikir halda heilsunni.

Í sumar og haust á að leggja nýjan veg á 2,1 km. kafla í Vattarfirði, sem í snjóaárum hefur verið helsti þröskuldurinn á leiðinni.  Einnig á að styrkja og mölbera 8 km. kafla í Kerlingarfirði, sem menn þekkja sem lengsta moldarsvaðið á leiðinni, en 20 km. að auki verða mölbornir.  Þó vegurinn á Klettshálsinum sjálfum sé algerlega óuppbyggður malarslóði, hreinsar hann sig vel af snjó.  Í reynd eru það því bara sneiðingarnir sitt hvorum megin í hálsinum sem þarf að moka.  Í öllum venjulegum árum er leiðin í heild sinni snjólétt.

Tæknilega eru engin vandkvæði á að moka þessa leið, og ef gætt er þungatakmarkana þegar með þarf, á að vera hægur vandi að halda veginum opnum fyrir alla venjulega umferð árið um kring, þó uppbygging vegarins sé ekki lengra komin en raun ber vitni.  Þörfin er mikil, bæði fyrir atvinnulífið og íbúana.
 

Rannsóknir/hönnunn – jarðgangaáætlun:

4. Árin 2000-2002 verði unnið að rannsóknum að mögulegu vegstæði frá Skálanesi að gatnamótum Vestfjarðavegar og Reykhólasveitarvegar, með það fyrir augum að bjóða leiðina í heild sinni út vorið 2003.

Greinargerð:

Núverandi vegur á þessari leið liggur fyrir 3 firði, Gufufjörð, Djúpafjörð og Þorskafjörð og yfir 2 fjallvegi, Ódrjúgsháls og Hjallaháls, og er samtals  42,7 km. milli endapunkta samkvæmt álitsgerð sem Vegagerð ríkisins gerði árið 1976 um tengingu Inn-Djúps.  Í álitsgerðinni eru dregnar upp nokkrar veglínur sem til skoðunar voru.

Í svæðisskipulagi fyrir Dalasýslu og Reykhólahrepp, sem staðfest var af umhverfisráðherra í janúar 1996, er gert ráð fyrir vegstæði yfir Þorskafjörð um Ytri-Vaðal frá Kinnarstöðum að Hjöllum og þaðan út með firðinum um Hallsteinsnes og yfir mynni Djúpafjarðar um Grónes, yfir mynni Gufufjarðar og í Skálanes.  Þetta vegstæði styttir leiðina um 22,2 km.  Annað vegstæði sem sýnt er liggur yfir Þorskafjörð frá Stað á Reykjanesi í Skálanes, en það vegstæði styttir leiðina um 15,6 km.

Samstarfshópurinn telur afar brýnt að þegar verði hafist handa við rannsóknir til að kanna möguleg  vegstæði á þessari leið.  Frá sjónarhóli sveitarfélaganna væri æskilegast að vegurinn myndi liggja yfir Þorskafjörð frá Skálanesi í Reykjanes og færa þannig þéttbýlið á Reykhólum í þjóðbraut, sem hefði í för með sér margvíslegt hagræði, bæði innan sveitar í Reykhólahreppi, og ekki síður fyrir sveitarfélögin í heild sinni og einnig bætta þjónustu við ferðamenn.

Samstarfshópurinn telur nauðsynlegt að allir möguleikar verði skoðaðir, ekki síst að kannaðir verði möguleikar á gerð jarðganga undir Þorskafjörð frá Stað á Reykjanesi í Skálanes.  Afar margt mælir með gerð jarðganga á þessum stað, ekki síst umhverfissjónarmið.  Rökin eru m.a. stytting vegar um 15,6 km., þéttbýlið á Reykhólum færist í þjóðbraut, samgöngur innan sveitar batna verulega, lagðir eru af tveir fjallvegir, komist verður hjá að þvera þrjá firði og um leið að raska mjög sérstöku og fallegu landi, sem eru kjarri vaxin nes og firðir með einstöku fjöru- og fuglalífi.

Hafa ber í huga að mismunur á sjávarhæð við flóð og fjöru er hvergi meiri en við Breiðafjörð, sem gerir það að verkum að öll vegagerð í fjörum og yfir firði er umfangsmeiri og dýrari en við aðrar aðstæður.  Ekki er líklegt að þveranir fjarða líkt og í Gilsfirði hafist í gegnum umhverfismat, sem þýðir styttri garða og lengri brýr og meiri kostnað.  Margt er til vinnandi til að losna við þá umhverfis- og sjónmengun sem óneitanlega yrði samfara slíkri mannvirkjagerð í hinni einstöku náttúrufegurð sem er á þessum slóðum við Breiðafjörð.

Það sem skiptir þó höfuðmáli í þessu sambandi er að næstu ár verði notuð vel til þess að rannsaka vegstæði og hanna veg á þessu svæði, og að niðurstaða liggi fyrir í ársbyrjun 2003.

Almennt:

Í þessu sambandi er vert að vekja athygli á því að Mjólkursamlagið í Búðardal annast alla mjólkurflutninga til og frá Vesturbyggð og Reykhólahreppi.  Þessa sömu leið þarf að flytja sláturfé Barðstrendinga og Arnfirðinga til slátrunar í Króksfjaðrarnesi, Búðardal eða jafnvel enn lengra.  Þetta vegstæði myndi skapa möguleika fyrir bæði Þörungaverksmiðjuna á Reykhólum og Fóðuriðjuna (graskögglaverksmiðjuna) í Saurbæ til að skipa afurðum sínum út frá Patreksfirði í stað Reykjavíkur.  Í öllum tilvikum er um að ræða styttri flutningsleiðir og minni flutningskostnað.  Fiskflutn-ingabílar sem flytja fisk frá Vesturbyggð og Tálknafirði til Reykjavíkur geta þannig fengið flutning til baka sem þeir hafa ekki í dag.
Fiskmarkaðirnir og hafnirnar á Patreksfirði, Tálknafirði og Bíldudal og útgerðir og fiskvinnslufyrirtæki þar gætu tekið ótakmarkaðan fjölda báta í viðskipti og verið örugg með að koma fiskinum eða afurðunum á markað ef uppbyggður heilsársvegur væri fyrir hendi á þessari leið.

Vegna takmarkaðrar flutningsgetu Breiðafjarðarferjunnar og veganna í dag hafa atvinnufyrirtæki á svæðinu margoft orðið fyrir margvíslegu fjárhagslegu tjóni og skakkaföllum þar sem ekki hefur verið hægt að koma fiski í skip eða í flug til útflutnings tímanlega.  Þannig hafa bæði tapast markaðir og viðskipti og það sem verra er samgönguleysið hefur staðið í vegi fyrir allri framþróun og markaðssókn, ekki bara í fiskvinnslu og veiðum heldur einnig og ekki síður í ferðaþjónustu.

Þá má nefna að umdæmi sýslumannsins á Patreksfirði nær suður í Gilsfjörð, og heilsársvegur myndi loksins gera kleift að auka verulega og bæta löggæslu og aðra þjónustu sem íbúar Reykhólahrepps þurfa að sækja til embættisins, auk þess sem það opnar á nánari samvinnu sýslumannsembættanna á Patreksfirði og í Búðardal.

Loks er óforsvaranlegt annað en að greiðar landsamgöngur séu tryggðar innan hins nýja norð-vestur kjördæmis, ekki síst í ljósi þess að tilkoma jarðganga milli Dýrafjarðar og Arnarfjarðar og uppbygging vegar yfir Dynjandisheiði eða jarðgöng undir heiðina, mun gera þessa leið að þjóðbraut allra Vestfirðinga vestan Súðavíkur, því engin leið styttri eða snjóléttari mun nokkurn tíma verða til frá Vestfjörðum.

Sveitarfélögin sem mynda þennan samstarfshóp róa nú lífróður í tilraunum sínum til að snúa byggðaþróuninni við.  Því er mikilvægt að ríksivaldið komi til skjalanna og uppfylli þær frumskyldur sínar sem felast í lagningu þjóðvega og eru forsendur allrar búsetu og framfara í landinu.  Við skorum á Alþingi að taka á málinu.
 
 

Forsíða - Um vefinn - Almennt - Annáll - Vegalengdir - Valkostir - Byggð - Vetrarumferð - Ferjur - Jarðgöng - Kostnaður - Afstaða  - Ýmislegt - Fréttir - Stuðningur

Til baka

Upp

Vefsett 12.04.2000