Skilgreiningar: 

1 )  Hvað er þéttbýli skv. umferðarlögum?  Hugtakið er skýrt í 2. gr. laganna sem svæði afmarkað með sérstökum merkjum, sem tákna þéttbýli.
	Þéttbýli	Þéttbýli lokið
2) Hver ákveður hraðamörk í þéttbýli ?  Í þéttbýli ákveður lögreglustjóri hraðamörk, að fengnum tillögum sveitarstjórnar .
3 )  Hvaða reglur gilda þegar hugað er að hraðamörkum í þéttbýli ? Í 1. mgr. 37. gr. umferðarlaga  er kveðið á um að ökuhraði megi ekki vera meira en  50 km á klst í þéttbýli.  Samkvæmt 3. mgr. 37. má ákveða hærri hraðamörk á tilteknum vegum, þó eigi meira en 100 km á klst., ef aðstæður leyfa og æskilegt er til að greiða fyrir umferð, enda mæli veigamikil öryggissjónarmið eigi gegn því. Samkvæmt 4. mgr. laganna má ákveða lægri hraðamörk þar sem æskilegt þykir til öryggis eða af öðrum ástæðum.

Um lið 1  Ekki er gert ráð fyrir að sveitarstjórn og lögreglustjóri hafi samráð við aðra aðila þegar ákvörðun er tekin.  Sums staðar háttar svo til þar sem þjóðvegur  með þungri umferð liggur gegnum eða meðfram þéttbýli í sveitarfélagi, eins og t.d. Borgarnes, Blönduós, Súðavík, Ísafjörð, Hnífsdal og víðar að íbúar (kjósendur) óska eftir sem lægstum hraða meðan segja má að hagsmunir umferðarinnar krefjist hærri hraða.  Í þessum tilfellum er það sveitarfélagið eitt og viðkomandi lögreglustjóri  sem ræður. (Sjá t.d. umfjöllun um ökuhraða í gegn um Hnífsdal hér )
Þéttbýli í skilningi umferðarlaga getur verið mjög víðfemt svæði sem ekki telst þéttbýli í venjulegum skilningi þess orðs.  T.d. telst allt höfuðborgarsvæðið þéttbýli. 
Þá eru ekki til reglur um hversu langt frá byggð eða þéttbýli merki um að þéttbýli hefjist eða teljist lokið skuli sett niður. 

Um lið 3 Ekki eru neinar reglur um hvernig ákvörðun um annan ökuhraða en hinn almenna 50 km/klst hraða er tekin. Að jafnaði eru það umferðar-, skipulags eða umhverfisnefndir sveitafélaganna sem taka sína ákvörðun og leggja fyrir bæjarstjórn/hreppsnefnd, sem síðan  kemur henni til viðkomandi lögrelgustjóran, sem staðfestir hana.  Ekki er gert ráð fyrir að ákvörðun sé augýst með formlegum hætti opinberlega eins og t.d. í Lögbirtingablaði eða Stjórnartíðindum.  Aðeins verður að gera kröfu um að gögn um ákvörðunina séu varðveitt og að sá hraði sem ákveðinn og heimilaður er sé rækilega auglýstur með umferðarmerkjum.

Skilgreiningar :

1 A )   Hvað er þéttbýli skv. umferðarlögum?  Hugtakið er skýrt í 2. gr. laganna sem svæði afmarkað með sérstökum merkjum, sem tákna þéttbýli, sjá hér að ofan. 
1 B )   Hvað er þjóðvegur skv. umferðarlögum?  Hugtakið er ekki skýrt í umferðarlögum en í 7. gr. vegalaga nr. 45/1994 ( X ) eru þjóðvegir  skilgreindir sem þeir vegir sem ætlaðir eru almenningi til frjálsrar umferðar, haldið er við af fé ríkisins og upp eru taldir í vegaáætlun, safnvegaáætlun og landsvegaskrá.

2)  Hver ákveður hraðamörk ?
Samkvæmt 3. mgr. 81. gr. umferðarlaga ákveður dómsmálaráðherra hraðamörk skv. 3. og 4. mgr. 37. gr. umferðarlaga, að fengnum tillögum vegamálastjóra, ef um þjóðveg utan þéttbýlis er að ræða.

3)  Hvaða reglur gilda þegar hugað er að hraðamörkum ?
2. mgr. 37. gr. umferðarlaga kveður á um að ökuhraði megi ekki vera hærri en 80 km á klst en 90 km á klst á vegum með bundu slitlagi.  Því nær ákvörðunarvaldið til þeirra þjóðvega utan þéttbýlis þar sem annar hraði en þessi á að gilda.
Samkvæmt 3. mgr. 37. gr. má ákveða hærri hraðamörk á tilteknum vegum, þó eigi meira en 100 km á klst., ef aðstæður leyfa og æskilegt er til að greiða fyrir umferð, enda mæli veigamikil öryggissjónarmið eigi gegn því.
Samkvæmt 4. mgr. laganna má ákveða lægri hraðamörk þar sem æskilegt þykir til öryggis eða af öðrum ástæðum. 
 

Um lið 3)  Sem sjá má er orðalag 2. mgr. 37. gr. nokkuð komið til ára sinna nú þegar flestir vegir eru lagðir bundnu slitlagi.  Má styðja það rökum að nær væri að orða ákvæðið svo, að ökuhraði mætti ekki vera hærri en 90 km á klst á vegum með bundu slitlagi en ekki hærri en 80 km á klst á vegum sem ekki eru lagðir bundnu slitlagi. 

Ekki er vitað til þess að nokkru sinni hafi verið heimilaður meiri hraði en 90 km á klst á þjóðvegi eða öðrum vegi hérlendis þrátt fyrir ákvæði um heimild til að leyfa 100 km hraða á klst. 

Margt mælir með því að ákvörðun um lægri hraðamörk en þau sem almennt gilda á þjóðvegum verði færð til samgönguráðherra eða jafnvel Vegagerðarinnar þar sem er að finna mestu faglegu þekkinguna á vega- og samgöngumálum.  Hámarkshraðinn verði þá metinn út frá ástandi vega á hverjum stað.  Ákvörðun dómsmálaráðherra sýnist fyrst og fremst vera formsatriði.  Að vísu er það ekki víða sem þessu ákvæði er beitt og ákveðinn lægri hraðamörk  á þjóðvegi utan þéttbýlis en 90 km á klst.  Undantekning er þó vegurinn um Óshlíð (10 km) milli Ísafjarðar (Hnífsdals) og Bolungarvíkur  (sjá hér .) 

Ekki er gert ráð fyrir að ákvörðun um hraðamörk sé augýst með formlegum hætti opinberlega eins og t.d. í Lögbirtingablaði eða Stjórnartíðindum.  Aðeins er gerð krafa um að gögn um ákvörðunina séu varðveitt og sá hraði sem ákveðinn og heimilaður er sé rækilega auglýstur með umferðarmerkjum.