Þróun
löggjafar um hámarkshraða
Allt frá upphafi bifreiðanotkunar hér á landi
hefur Alþingi ákveðið leyfðan ökuhraða.
Hefur hann smám saman hækkað samhliða
framþróun ökutækja
og samgöngumannvirkja. Ávallt hefur leyfður hraði
verið meiri utan þéttbýlis en innan.
Árið sem
lög eru sett: |
Í þéttbýli |
Utan þéttbýlis |
Í dimmu |
Almennings-
vagnar fyrir 10 farþega
eða fleiri |
Bifreiðar, sem eru
meira en 3500 kg að
leyfðri heildarþyngd. |
Bifreiðar með
eftirvagna : |
Ökuhraði bifreiðar
með eftirvagn, sem er án hemla og meira en 750 kg að heildarþyngd,
eða óskráð tengitæki |
| 1914 |
15 km/klst |
35 km/klst |
30 km/klst |
. |
. |
. |
. |
| 1926 |
18 km/klst |
40 km/klst |
30 km/klst |
.. |
. |
. |
. |
| 1931 |
25 km/klst |
45 km/klst |
.. |
. |
. |
. |
. |
| 1940 |
30 km/klst |
60 km/klst |
.. |
. |
. |
. |
. |
| 1958 |
45 km/klst |
70 km/klst -
90 km/klst við
sérstakar aðstæður (hraðbrautir) |
. |
60 km/klst |
60 km/klst |
45 km/klst |
. |
| 1968 |
50 km/klst |
70 km/klst -
90 km/klst við sérstakar
aðstæður (hraðbrautir) |
. |
60 km/klst |
60
km/klst |
45
km/klst |
. |
| 1987 |
50
km/klst |
80 km/klst - en 90 km/klst
á vegum með bundnu slitlagi - 100 km/klst við sérstakar
aðstæður |
. |
80 km/klst þó
hópbifreiðar
90 km/klst |
80 km/klst |
80 km/klst |
60 km/klst |
|
|
Efnisákvæði
umferðarlaga (bifreiðalaga) hvers
tíma
um hámarkshraða
| Heiti laga, nr. og ár: |
Efni: |
Lög
um notkun
bifreiða
nr. 21. 2. nóvbr.
1914 |
6. gr. Ökuhraðann
skal ávalt tempra svo, að komist verði hjá slysum
og ekki sje trufluð umferðin.
Í kaupstöðum,
kauptúnum og ámóta þjettbýli má
ökuhraðinn aldrei vera meiri en 15 km á klukkustund, nema
stjórnarráðið hafi leyft meiri hraða eftir tillögum
hlutaðeigandi bæjar- eða sveitarstjórnar. Utan
þessara staða má hraðinn vera meiri ef næg útsýn
er yfir veginn og ökumaður getur samt sem áður fullnægt
öllum skyldum sínum, þó aldrei meiri en 35
km á klukkustund. Í dimmu má hraðinn
aldrei vera meiri en 15 km á klukkustund.klst. |
Lög
um notkun
bifreiða
nr. 56 15. júní
1926 |
6. gr. Ökuhraðann
skal ávalt tempra svo, að komist verði hjá slysum
og ekki sje trufluð umferðin.
Í kaupstöðum,
kauptúnum og ámóta þéttbýli má
ökuhraðinn aldrei vera meiri en 18 km á klukkustund.
Utan þessara staða má hraðinn vera meiri, ef næg
útsýn er yfir veginn og ökumaður samt sem áður
getur fullnægt öllum skyldum sínum, þó aldrei
meiri en 40 km. á klukkustund. Í dimmu má
hraðinn aldrei vera meiri en 15 km. á klukkustund. |
Lög
um notkun
bifreiða
nr. 70 8. sept. 1931 |
6. gr. Ökuhraðann
skal ávalt tempra svo, að komist verði hjá slysum
og ekki sje trufluð umferðin.
Í kaupstöðum,
kauptúnum og ámóta þéttbýli má
ökuhraðinn aldrei vera meiri en 25 kílómetrar á
klukkustund. Utan þessara staða má hraðinn vera
meiri, ef næg útsýn er yfir veginn og ökumaður
samt sem áður getur fullnægt öllum skyldum sínum,
þó aldrei meiri en 45 km. á klukkustund.
Í dimmu má hraðinn aldrei vera meiri en 30 km.
á klukkustund. |
Bifreiðalög
nr. 75 7. maí 1940 |
26.
gr. Ökuhraðanum skal ávallt haga eftir gerð bifreiðarinnar,
umferðinni og ástandi vegarins. Hraðinn má
aldrei vera meiri en svo, að stöðva megi bifreiðina á
1/3 þess hluta vegarins, sem auður er og hindranalaus framundan
og bifreiðastjóri hefur útsýn yfir.
Í kaupstöðum,
kauptúnum og ámóta þéttbýli má
ökuhraðinn aldrei vera meiri en 30 kílómetrar
á klukkustund. Utan þessara staða má hraðinn
vera meiri, ef næg útsýn er yfir veginn og ökumaður
samt sem áður getur fullnægt öllum skyldum
sínum, þó aldrei meiri en 60 kílómetrar
á klukkustund. |
Umferðarlög
nr. 26 2. maí
1958 |
Í þéttbýli
má eigi aka hraðar en 45 km á klukkustund.
Utan þéttbýlis
má eigi aka hraðar en 70 km á klukkustund
Almenningsvögnum,
sem flytja mega 10 farþega eða fleiri, og vörubifreiðum,
sem eru 3,5 smálestir eða meira að heildarþyngd, ná
þó eigi aka hraðar en 60 kmá klukkustund.
Bifreiðum,
sem draga tengi- eða festivagna, má eigi aka hraðar en 45
km á klukkustund.
Dómsmálaráðherra
getur sett nánari reglur um ökuhraða, þar á
meðal ákvæði um lægri hámarkshraða
almennt en að framan greinir eða á einstökum
vegum. Í kaupstöðum og kauptúnum má
setja slíikar reglur í lögreglusamþykktum. |
Umferðarlög
nr. 40 23. apríl
1968 |
[Í þéttbýli
má eigi aka hraðar en 50 km á klukkustund]1)
Utan þéttbýlis
má eigi aka hraðar en 70 km á klukkustund.
Almenningsvögnum sem
flytja mega 10 farþega eða fleiri, og vörubifreiðum,
sem eru 3,5 smál. eða meira að heildarþyngd, má
þó eigi aka hraðar en 60 km á klukkustund.
Bifreiðum, sem draga tengi- eða festivagna, má eigi aka
hraðar en 45 km á klukkustund.
Dómsmálaráðherra
getur að fenginni tillögu umferðarlaganefndar sett nánari
reglur um ökuhraða, þar á meðal ákveðið
lægri hámarkshraða almennt en að framan greinir eða
á einstökum vegum. Dómsmálaráðherra
getur á sama hátt ákveðið hærri hámarkshraða
en að framan greinir, allt að 90 km á klukkustunhd á
einstökum vegum (hraðbrautum), og bundið þá heimild
við ákveðna árstíma. Í kaupstöðum
og kauptúnum má setja slíkar reglur í lögreglusamþykktum.
1) Lög nr. 16/1977 |
Umferðarlög
nr.
50/1987 |
Almennar hraðatakmarkanir.
37. gr. Í þéttbýli
má ökuhraði ekki vera meiri en 50 km á klst.
Utan þéttbýlis
má ökuhraði ekki vera meiri en 80 km á klst.,
þó 90 km á klst. á vegum með bundnu
slitlagi.
Ákveða
má hærri hraðamörk á tilteknum vegum, þó
eigi meira en 100 km á klst., ef aðstæður leyfa
og æskilegt er til að greiða fyrir umferð, enda mæli
veigamikil öryggissjónarmið eigi gegn því.
Ákveða má
lægri hraðamörk þar sem æskilegt þykir
til öryggis eða af öðrum ástæðum.1)
1)Rg. 269/1985.
Ökuhraði sérstakra
gerða ökutækja.
38. gr. Ökuhraði
[hópbifreiðar],1) sem er meira en 3500 kg að leyfðri
heildarþyngd, má aldrei vera meiri en 90 km á
klst.
Ökuhraði
annarra bifreiða, sem eru meira en 3500 kg að leyfðri heildarþyngd,
má aldrei vera meiri en 80 km á klst.
[Ökuhraði
bifreiðar með eftirvagn eða skráð tengitæki
má aldrei vera meiri en 80 km á klst.
Ökuhraði
bifreiðar með eftirvagn, sem er án hemla og meira en 750
kg að heildarþyngd, eða óskráð tengitæki
má aldrei vera meiri en 60 km á klst.]2)
[Dómsmálaráðherra
getur sett reglur um að ákveða megi sérstakan lægri
hámarkshraða vélknúins ökutækis en
segir í 37. gr. og 1.–4. mgr. þessarar greinar ef þess
er þörf vegna hönnunar ökutækisins.]1)
1)L. 44/1993,
10. gr. 2) L. 138/1996, 3. gr. |
Uppfært
20.10.2002
|
; |